Het korte antwoord: aan de achterzijde vaak niet, aan de voorzijde vrijwel altijd wel. Maar dat “vaak niet” hangt aan vier voorwaarden, en die worden regelmatig over het hoofd gezien.
De voorwaarden voor vergunningsvrij
Een dakkapel aan de achterkant of aan een niet naar openbaar gebied gekeerd zijdakvlak kan vergunningsvrij zijn als aan álle onderstaande punten is voldaan:
- De maatvoering klopt. De dakkapel blijft binnen de hoogte die het Besluit bouwwerken leefomgeving toestaat, blijft minstens een halve meter onder de nok, minstens een halve meter boven de dakvoet, en houdt aan weerszijden minstens een halve meter afstand tot de zijkanten van het dakvlak.
- Het is een achterdakvlak. Of een zijdakvlak dat niet naar de openbare weg of het openbaar groen is gekeerd. Bij een hoekwoning is dat laatste vaak de kwestie.
- Het pand is geen monument. Rijksmonument of gemeentelijk monument: dan is er altijd een vergunning nodig, ook aan de achterkant.
- Het pand ligt niet in beschermd stads- of dorpsgezicht. Dit is de voorwaarde waar in deze regio de meeste plannen op stuklopen.
Voldoet u aan alle vier, dan mag het zonder vergunning. Valt er één af, dan is een omgevingsvergunning nodig.
Waarom voorwaarde vier hier zo vaak bijt
Grote delen van het Haarlemse centrum en van de negentiende-eeuwse wijken eromheen liggen in beschermd stadsgezicht. In de gemeente Bloemendaal geldt voor grote delen van Bloemendaal, Overveen, Aerdenhout, Bennebroek en Vogelenzang een beschermd dorpsgezicht. In Heemstede en in Santpoort en Driehuis staan veel gemeentelijke monumenten.
In al die gevallen vervalt de vergunningsvrije status, ook voor een dakkapel aan de achterkant die niemand vanaf de straat ziet. Dat voelt onlogisch, maar zo werkt de regeling.
Woont u in Velserbroek, Hoofddorp of een naoorlogse wijk in IJmuiden, dan is de kans dat het vergunningsvrij kan aanzienlijk groter.
En Haarlemmermeer
Daar komt nog iets bij. In veel nieuwbouwwijken van de gemeente Haarlemmermeer geldt een beeldkwaliteitsplan dat per wijk voorschrijft of een dakkapel is toegestaan en zo ja in welke vorm, kleur en materiaal. Dat plan is bindend, ook als de landelijke regels zeggen dat het vergunningsvrij mag. Wij zoeken dat per adres uit voordat er iets besteld wordt.
Aan de voorzijde: altijd een toets
Aan de voorzijde is een dakkapel vergunningplichtig en toetst de gemeente aan welstand. De welstandscommissie kijkt naar:
- of de dakkapel past bij de architectuur van de woning
- of hij past in het straatbeeld, en bij wat de buren hebben
- de verhouding tot de gevel en de raamindeling eronder
- materiaal en kleur
Praktisch betekent dat vaak: een dakkapel die de raamindeling van de gevel volgt en niet de volle breedte pakt, en in beschermd gebied een houten uitvoering in plaats van kunststof.
Wat een vergunning kost en hoe lang hij duurt
De leges verschillen per gemeente en worden meestal als percentage van de bouwsom berekend. Daarbovenop komt het tekenwerk. De doorlooptijd van een reguliere procedure is weken tot maanden; begin er dus vroeg mee.
Twijfelt u of het in uw geval vergunningsvrij is? De gemeente Haarlem biedt vooroverleg aan: u legt uw plan voor en krijgt een reactie voordat u formeel aanvraagt. Bij een twijfelgeval is dat sneller dan een afgewezen aanvraag.
De boete-vraag
Wat er gebeurt als u zonder vergunning bouwt: de gemeente kan de bouw stilleggen, een last onder dwangsom opleggen en in het uiterste geval terugbouw eisen. Er is geen vast boetebedrag; het is een dwangsom die per gemeente en per situatie wordt bepaald.
Het praktische risico is groter dan het formele. Bij verkoop van de woning komt een niet-vergunde dakkapel naar boven in het bouwkundig onderzoek, en dat is een probleem in de overdracht dat u dan onder tijdsdruk moet oplossen.
Wij checken het voor u
Voordat wij een offerte maken, zoeken we uit wat er op uw adres geldt: het omgevingsplan, of het pand een monument is, of het in beschermd gebied ligt, en of er een beeldkwaliteitsplan is. Dat kost u niets en het voorkomt een dakkapel die er weer af moet.
Meer over hoe wij dakkapellen bouwen staat op onze pagina over dakkapellen. Wat er aan kosten bij komt kijken, leest u in wat kost een dakkapel.
Deze uitleg is algemeen en actueel op het moment van schrijven. Regelgeving verandert en de beoordeling is altijd aan uw gemeente. Aan dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend.